Hoe kunt u ziektes en plagen vermijden in uw moestuin?

Mijn oudste zoon is een zevental weken te vroeg geboren en heeft verschillende weken in een couveuse gelegen. Op zich niet zo speciaal tegenwoordig, er waren ook nooit grote problemen.

Toch merkten mijn vrouw en ik enkele eigenaardige dingen op tijdens zijn eerste maanden en jaren en begonnen ons vragen te stellen.

In Leuven zijn er verschillende onderzoeken gedaan en wat we vreesden bleek waarheid: onze oudste zoon kreeg de stempel ASS (autisme stoornis syndroom) opgeplakt.

Autisme = Rainman?

Toen wij deze diagnose juist gekregen hadden, kenden wij autisme bij wijze van spreken enkel van de film ‘Rainman’ en hadden wij geen idee hoe dit moest aangepakt worden, welke problemen op welke manier worden opgelost, …

Er zijn (gelukkig) heel veel info-avonden die georganiseerd worden door vrijwilligers en waar verschillende problemen worden besproken door ouders, autisten zelf, psychologen, dokters, ….

Een groot probleem bij autisme is het omgaan met alle prikkels die op hen afkomen. Het is heel moeilijk voor iemand met autisme om een onderscheid te maken tussen belangrijke en onbelangrijke zaken.

Hierdoor wordt alles belangrijk ervaren en komt er constant enorm veel af op iemand met autisme wat het heel moeilijk maakt om al deze prikkels te verwerken en te plaatsen.

Hierdoor heeft iemand met autisme veel sneller problemen met stress.

Op een info-avond over autisme en stress toonde een spreker een grafiek om de problemen tussen autisten en stress uit te leggen.

Eénmalige overschrijding van het stress-niveau

Eénmalige overschrijding van het stress-niveau

En deze grafiek deed mij direct denken aan de problemen bij planten en verhoogde stress-niveaus.

Iemand met autisme kan door allerlei redenen moeilijker omgaan met stress. Indien zijn stress-niveau boven zijn limiet gaat, komt hij in problemen.

Dit is op zich niet abnormaal en gebeurt bij iedereen. Wanneer dit stressniveau echter vaak wordt overschreden dan verlaagt dit maximum niveau waardoor het volgende keer nog sneller wordt overschreden. Zo geraak je in een vicieuze cirkel waar je niet gemakkelijk meer uit geraakt.

Herhaaldelijke overschrijding van het stress-niveau met een daling van het maximum stress-niveau tot gevolg

Herhaaldelijke overschrijding van het stress-niveau met een daling van het maximum stress-niveau tot gevolg

Maar het ambetante is dat iemand met autisme standaard al gigantisch veel stress heeft. Hij zit dus veel sneller aan zijn maximum niveau. En zo geraakt deze persoon uiteindelijk in een situatie waar hij overgevoelig is voor stress en nauwelijks nog prikkelingen kan verdragen.

Stress in de tuin?

Dit is zo treffend met wat er gebeurt in de tuin bij planten.

Planten die door de een of andere reden met stress worden geconfronteerd (droogte, te nat, te koud, te warm, …) gaan over hun limiet van stress die ze kunnen verdragen en gaan hier verzwakt uitkomen.

De limiet van de plant voor problemen die zij kan verdragen gaat verlagen omdat zij verzwakt is. Zo zal de plant gevoeliger worden voor een ander probleem zoals parasieten, schimmels, …

Uw plant gaat gemakkelijker aangetast worden, sneller last hebben van droogte en zo in een neerwaartse spiraal geraken. U zult dit merken en op alle mogelijke manieren proberen in te grijpen en uw planten ter hulp komen maar dit zal niet helpen.

Het kwaad is geschied, de weerstand van uw plant tegen problemen is verlaagt en niet meer omhoog te brengen. Ze zal een probleemgeval zijn dat in het beste geval heel veel aandacht nodig heeft, maar waarschijnlijk zal achteruit gaan en afsterven.

Een duidelijk voorbeeld

Een ander voorbeeld hiervan is wat ik heb meegemaakt op mijn vroeger werk, een boomkwekerij – tuincentrum. Wij kweekten grote hoeveelheden planten zelf en klimop is daar één soort van.

Eén partij klimop was redelijk laat opgepot en het was al dik juni (normaal wordt er opgepot in april – mei) voordat deze partij kon beginnen groeien in de serre.

Nu was het dat jaar een extreem hete zomer en deze planten hebben de eerste maanden echt afgezien in vergelijking met andere partijen die eerder waren opgepot. Omdat ze nog maar juist opgepot waren, hadden ze nauwelijks wortels om water aan te trekken voor het verdampen.

De temperaturen waren te hoog (+ 33°C buiten, in de serre nog veel warmer) en de planten vertoonden nul komma nul groei.

De andere partijen groeiden door de hitte ook slechter dan in andere jaren, maar het was niet echt een opvallend slechtere groei.

Het verdere verloop van het jaar zijn we altijd op de sukkel gebleven met deze partij klimop. Last van schimmels, van spint, topmijten, alles wat u kunt verzinnen. Er is heel veel moeite in deze partij gestoken wat betreft bemesting, bespuitingen, water geven, … maar uiteindelijk was het een slecht groeiende klimop die veel te klein bleef, van slechte kwaliteit was en waar snel bladziekte, botrytis en spint in kwam.

Wijze les geleerd

Wat ik hieruit geleerd heb, is dat wanneer een plant een maximum aan stress bereikt en echt over deze grens gaat, er iets knakt. Het is precies alsof zij het opgeeft om te vechten en te groeien. Haar weerstand, haar veerkracht neemt af en zij wordt gevoeliger en er begint vanalles verkeerd te lopen.

Het is dus belangrijk, zeker wanneer uw planten nog klein zijn, dat u probeert om de overgang tussen potje en volle grond, tussen beschut en open lucht, tussen warm en koud, … zo klein mogelijk te houden.

Het is dus belangrijk dat u uw planten niet forceert. Door ze te forceren (te vroeg planten, teveel meststof, …) gaat u ze hypergevoelig maken en kan elk klein duwtje (droogte, koude, hitte, …) ze over hun stress-niveau duwen waarna ze in een neerwaartse spiraal geraken en wegkwijnen.

In de natuur komen planten enkel voor in een voor hen geschikte habitat. Dit komt neer op leefomstandigheden waar ze zich goed voelen en waar ze weinig stress ondervinden.

Doordat ze weinig stress ondervinden, blijft hun weerstand hoog en blijven ze gezond.

Ook gaan ze in natuurlijke omstandigheden nooit gepushd worden met een overvloed aan stikstoffen en andere voedingsstoffen. Gronden met veel stikstof trekken planten zoals (??) brandnetels aan die van nature op stikstofrijke gronden groeien. Elke plant groeit op een voor hem geschikte plaats, zowel naar voedingsstoffen als naar omstandigheden (licht, vocht, grondsoort, …)

Probeer dus uw groenten in een habitat te kweken die vergelijkbaar is met hun natuurlijke habitat zodat hun stressniveau nooit te hoog stijgt..

Mais, Nieuw-Zeelandse spinazie en vijgen in een warm hoekje, bramen in halfschaduw en niet de hele dag in volle zon, geen extra stikstof bijgeven om uw planten op te jagen, plant uw planten redelijk dicht bij elkaar om een microklimaat te creëren, ….

Op deze manier kunt u het leven van uw planten eenvoudiger en prettiger maken en belonen zij u met een indrukwekkende opbrengst!

Stress thuis

Wij proberen niet teveel onverwachte dingen te doen maar maken (zoveel mogelijk) alles voorspelbaar en zorgen dat alles volgens dezelfde patronen verloopt.

Wij hebben overal schema’s voor en doen alles gestructureerd volgens een vast patroon. Zijn kamer is sober en rustig ingericht waardoor hij gespaard blijft van veel prikkels zodat hij (redelijk) rustig kan slapen.

En wij worden hiervoor beloond met een vriendelijkere en rustigere zoon die hopelijk nog lange tijd redelijk bestand is tegen het hedendaagse hoge stressniveau!

 

 


Volgende Stap: Lees nog enkele artikels over de Natuurlijke Moestuin: Begin uw eigen échte Natuurlijke Moestuin met mijn tips!

Heeft u zich nog niet ingeschreven voor mijn nieuwsbrief? Aarzel niet en krijg elke 3 weken een uitgebreid artikel GRATIS in uw mailbox: Inschrijven voor de Natuurlijke Moestuin nieuwsbrief.