Kijk naar de natuur om uw moestuin te ontwerpen! (Deel I)

De indeling van een tuin bepaalt hoeveel groenten er gekweekt worden en hoeveel oppervlakte verloren gaat aan paden.

Dit willen we natuurlijk tot een minimum beperken en wederom kunnen we dit doen door naar de natuur kijken.

Maar eerst zullen we eens kijken hoe de indeling wordt voorgeschreven voor en toegepast in de meeste tuinen.

Indeling ‘normale’ moestuin

Indeling van moestuin volgens gangbare methodes.

Indeling van moestuin volgens gangbare methodes.

In een doorsnee moestuin worden de groenten mooi op rijtjes geplant en gezaaid. Hierdoor kan er gemakkelijk geschoffeld worden en staat alles mooi recht en strak.

In veel gevallen worden er enkele rijen van één soort groenten gezet. Hierdoor wordt ongeveer de helft van de oppervlakte gebruikt voor groenten en de helft voor paden. Hier wordt de ruimte dus slecht benut.

Een andere manier is het werken op licht verhoogde bedden en hier worden de groenten in blokken gezet. Deze bedden zijn juist breed genoeg zodat het centrum van beide kanten bereikbaar is.

Dit heeft niet alleen voordelen naar een betere ruimtebenutting, maar ook naar de groei en ontwikkeling van de planten. De planten staan dichter bij elkaar en beschermen elkaar tegen wind, koude, droogte, …

Het aandeel van paden in de moestuin is teruggebracht tot ongeveer 20% van de totale oppervlakte. Dit is al een aanzienlijke reductie ten opzichte van de vorige indeling.

Deze 2 indelingen van de moestuin zijn de manieren waarop 99,9 % van de moestuinen zijn ingedeeld. En toch is dit niet de meest efficiënte en beste indeling.

Wat is dan de beste indeling?

Om een betere indeling te ontwerpen moeten we terug naar de natuur gaan kijken.

Allereerst moet u beseffen dat in de natuur nauwelijks rechte lijnen voorkomen. Het is de mens die rechte lijnen gebruikt en soms zijn rechte lijnen beter maar in de tuin is dit zeker niet altijd het geval.

Als u rondkijkt in de natuur merkt u een overvloed aan cirkels, golven, spiralen en vertakkingen. En dit op alle niveaus. Melkwegstelsels hebben de vorm van een spiraal, maar ook de zonnebloempitten in een zonnebloem staan volgens een spiraalvorm.

Bomen en planten hebben vertakkingen van groot naar klein, net zoals rivieren die uitmonden in de zee via een rivierdelta.

Ook golven komen in de natuur frequent voor: op de zee en in het zand op het strand, in duinen, in de woestijn, …

Observeer en imiteer

De natuur zoekt en vindt voor elk probleem een zo efficiënt mogelijk oplossing waarbij zo weinig mogelijk energie en moeite wordt besteed aan het behalen van het gewenste resultaat.

Zo zijn vertakkingen ideaal voor het opvangen en verdelen van energie en materie (zoals water). Daarom maken bomen hiervan gebruik voor het opvangen van zonlicht en rivieren voor het uitmonden in de zee.

Wat de natuur na 1000-den jaren bereikt heeft, moeten we niet zomaar wegvegen maar proberen te imiteren en gebruiken in ons voordeel.

Sleutelgat-bed

Sleutelgat-bed

Indien u de juiste ontwerpen en principes gebruikt, kan u dit veel werk en plaats besparen, een mooiere tuin opleveren en kan u een betere balans tussen planten, dieren en tuinder bereiken.

Sleutelgat-bed

Een eerste belangrijk onderdeel is het ‘sleutelgat-bed’. Hier wordt het recht bed in een hoefijzervorm geplooid.

Het pad bevindt zich in de opening van het hoefijzer en de oppervlakte van het pad wordt ongeveer gehalveerd en bedraagt nog maar een dikke 10% van het totale oppervlak.

Dit ontwerp in samenwerking met het volgende natuurprincipe geeft de ideale indeling van een moestuin in samenwerking met de natuur.

Vertakkingen

Vertakkingen van nerven in een blad

Vertakkingen van nerven in een blad

Vertakkingen worden in de natuur gebruikt om energie, water en voedingstoffen efficiënt te verspreiden. Bomen maken boven én onder de grond uitvoerig gebruik van vertakkingen. Maar ook de nerven van een blad zijn een perfecte illustratie van dit principe.


De nerven van een blad gebruiken de minst mogelijke oppervlakte om alle cellen in het blad in verbinding te stellen met de rest van de plant. De nerven helpen niet aan het fotosynthese proces dus is het belangrijk voor de plant om de oppervlakte van nerven tot een minimum te beperken.

Dit principe kunnen we overdragen naar onze moestuin.

Combinatie van sleutelgat-bed en vertakkingen

De grootste nerven komen overeen met de meest gebruikte paden en deze moeten het breedste zijn. Hier moet je nog gemakkelijk met een kruiwagen over kunnen. Dit hoofdpad vertakt dan in zijpaden die nog breed genoeg zijn om gemakkelijk op te lopen en te werken maar niet meer breed genoeg voor een kruiwagen.

Deze smallere zijpaden worden minder betreden. Men moet hier immers enkel zijn voor enkele specifieke taken, het zijn geen doorgangen en de zijpaden lopen dood.

De zijpaden hebben dan smalle, kleine paden in de vorm van sleutelgaten die een stuk in een bed lopen. Hierdoor kunnen de bedden veel breder gemaakt worden dan de standaard bedden van 1,20 m breed.

De combinatie van deze 2 natuur principes laat ons toe om een groentetuin te ontwerpen die een maximaal rendement geeft, mooi en natuurlijk oogt én gemakkelijk is om in te werken.

Een ander voordeel van deze indeling van de moestuin is dat de paden en de bedden vast liggen. De grond die een jaar lang wordt betreedt en vastgelopen en gereden door kruiwagens en voeten is niet geschikt om het volgende jaar te dienen als voedingsbodem voor planten.

En dat is net wat er gebeurt bij traditionele systemen. De bedden schuiven op en de paden van dit jaar zijn een onderdeel van de plantbedden van volgend jaar.

Deel II ?

Binnen enkele dagen ontvangt u deel II waarin aan de hand van een praktijkvoorbeeld staat uitgelegd hoe u de bovenstaande principes in de praktijk kunt toepassen.

Er worden nog een reeks andere tips en trucjes die de natuur gebruikt uitgelegd en toegepast. Hierdoor ontwerpt u een structuur die u helpt in de tuin en de werklast vermindert.

 

 

 


Bent u hier terecht gekomen via Google, een link van een vriend of via een mail?

Als je op een natuurlijke en gezonde manier groenten wilt kweken, aarzel dan niet, schrijf je in voor mijn nieuwsbrief en krijg elke 3 weken een uitgebreid artikel GRATIS in uw mailbox: Inschrijven voor de Natuurlijke Moestuin nieuwsbrief.

Twijfel je nog?

Lees nog enkele artikels over de Natuurlijke Moestuin: Begin uw eigen échte Natuurlijke Moestuin met mijn tips!