Kijk naar de natuur om uw moestuin te ontwerpen! (Deel II)

In het eerste gedeelte zijn de principes uitgelegd van het gebruiken van de natuur als voorbeeld voor de indeling van de moestuin.

Ik heb ook mijn eigen tuin zo ingericht. Hieronder ziet u een plattegrond en ik zal daarna in stappen overlopen hoe ik eraan begonnen ben en waarom ik wat gedaan heb.

Mijn moeder had mijn plan uitgetekend en is mij komen helpen bij het aanleggen.

Ontwerp moestuin

Ontwerp moestuin

Het aanleggen zelf

Indien u mijn voorgeschiedenis een beetje kent, weet u dat ik eerst traditioneel begonnen ben met frezen, lange mooie rechte rijen en tot mijn grote ergernis veel hakken en wieden.

Doordat ik veel op mijn grond had gestapt voor het oogsten, wieden en afvoeren van het plantenafval, was deze op verschillende plaatsen redelijk hard aangelopen. Mijn paden van mijn nieuwe tuinindeling kwamen niet overeen met de huidige dus zat ik met een probleem.

Ik heb dan mijn tuin gefreesd in het vroege voorjaar, half februari. Hierdoor werd mijn grond terug wat luchtiger en losser, ook op de hard aangetreden (ex-)paden.

Ik weet het, verre van ideaal, maar ter mijn verdediging: ik wist toen ook nog niet zoveel als ik nu weet over de werking van bodemorganismen, bodemstructuur, ….

Ik heb dus eerst mijn grond gefreesd zodat de onderliggende lagen terug wat losser werden. Hierna hebben we kleine paaltjes uitgeslagen op de grond om de paden en bedden af te bakenen. Deze werden verbonden met touwtjes zodat de indeling duidelijk was.

Tijdens het uitzetten moet u goed opletten en zorgen dat u niet op toekomstige bedden stapt. Begin vooraan met het uitzetten en loop enkel over stukken waar zeker pad komt.

Ik ben begonnen met de grote paden, daarna de kleinere paadjes. De sleutelgaten hebben we later tijdens het aanvullen van de bedden aangebracht.

Het is moeilijk om deze sleutelgaten al vooraf op de exacte plaats te tekenen. Het gemakkelijkste is om deze tijdens het aanleggen te vormen. U kunt dan in de praktijk kijken hoe ver u comfortabel kunt reiken en werken op uw bed. Zo snijden de sleutelgaten dieper in in een bed en hebt u er meer nodig wanneer u kleiner bent.

De reikwijdte van uw armen is immers kleiner/groter afhankelijk van uw lengte.

U moet tijdens het aanleggen bij elk bed nakijken of er stukken zijn waar u niet gemakkelijk aankunt.

Indien dit zo is, dan moet u uw pad iets langer maken of een sleutelgat-pad aanleggen waardoor uw reikwijdte aanzienlijk vergroot.

Hierna worden de bedden bedekt met een dikke laag compost, ongeveer 10 cm is voldoende. De paden worden nà de bedden afgewerkt. Hiervoor wordt een laag karton gebruikt waarna deze wordt bedekt met houtsnippers, zeefoverloop van de compost of schors.

Waarom doe ik wat?

Uit de tekening valt direct de nerfstructuur op. Ik heb buiten mijn hoofdnerf die van de ingang diagonaal naar de overstaande hoek loopt, nog een ander belangrijk pad.

Merk wel op dat dit pad na elke splitsing smaller wordt. Hoe verder het vordert in mijn tuin, hoe minder vaak ik erover moet en hoe smaller het wordt. Op het einde is het al niet meer breed genoeg voor een kruiwagen omdat ik daar nooit moet zijn met een kruiwagen!

Paden

Een andere hoofdnerf is mijn pad naar de composthoop. Dit is ook een veelgebruikt pad aangezien ik toch bijna dagelijks keukenafval naar mijn hoop moet brengen. Ook tijdens de zomer en herfst moet ik hier regelmatig passeren met snoeiafval, grasmaaisel, onkruiden, noem maar op.

Het eerste hoofdpad splitst dan regelmatig in zijpaden. Deze zijpaden zijn smaller of breder naargelang hun bestemming.

Indien ze kort zijn en naar kleine stukjes leiden, zal ik er niet vaak over lopen en moeten ze niet zo breed zijn.

De paden die redelijk ver gaan en een groot stuk grond verbinden, zijn breder omdat ik hier nog redelijk vaak ga langs komen.

De zijpaden lopen dood, monden uit in een sleutelgat of splitsen in kleinere paden. Deze zijpaden hebben ook vaak sleutelgaten als aftakking. Hierdoor kunt u een veel breder bed bewerken zonder moeite of betreding van het bed.

Noord-oostenwind

Mijn grond is langs de noord-oost kant niet bebouwd en errond liggen weides zodat de wind altijd heel krachtig vanuit het noord-oosten in mijn tuin blaast.

Zeker in het voorjaar kan deze meestal koude wind veel schade doen in mijn tuin door de temperatuur te verlagen en het risico op nachtvorst te verhogen.

Daarom heb ik ervoor gekozen om mijn tuinhuisje voor mijn tuin te plaatsen zodat deze al veel noord-oosten wind wegvangt. In het verlengde van mijn tuinhuis heb ik dan een draadwerk met bramen gezet.

Ik heb bewust een braam-soort gekozen die bladhoudend is in de winter zodat de wind in de winter en het vroege voorjaar al gebroken en geremd wordt.

Een muurtje had de tuin veel beter afgesloten, maar een dichte afsluiting vormt grote turbulentie en kan voor schade zorgen bij jonge groenteplanten.

De braamstruik laat de wind gedeeltelijk door maar blokkeert het grootste gedeelte waardoor de schadelijke gevolgen van deze noord-oostenwind beperkt zijn.

Vlier

De vlier staat naast de composthoop, langs de zuidkant, om een beetje schaduw te werpen op mijn hoop zodat deze niet de volle zomerzon krijgt. Een composthoop staat liefst een beetje beschut in halfschaduw.

West-kant

De westenwind is een overheersende wind in België. Om een beetje een micro-klimaat te vormen en de westenwind een beetje af te zwakken heb ik hier hagen gezet in de vorm van eetbare planten.

Aan het terras staat oost-indische kers. Deze zaait zichzelf elk jaar uit een groeit razendsnel tegen de draad omhoog om zo de tuin te beschermen tegen wind. Het voordeel is ook dat zowel het blad als de bloem als het jonge zaad eetbaar én lekker zijn.

Achter het terras wordt de tuin verder afgesloten door vroege herfstframbozen en bessenstruiken. De bessenstruiken vragen enkel in het vroege voorjaar wat snoei, de frambozen zijn krachtige groeiers en hun nieuwe scheuten moeten wel regelmatig worden verwijderd uit de groententuin. Het stukje achter deze frambozen is meestal ook redelijk droog omdat deze frambozen door hun krachtige groei met veel water gaan lopen.

Een bijkomend voordeel, buiten het vormen van een micro-klimaat en het geven van vruchten, is de schaduw die deze planten geven.

De zon schijnt vanaf ’s morgens tot laat in de avond recht in mijn groentetuin. Gewassen zoals sla die volle zon niet verdragen hebben een ideale plaats langs de rand in de gedeeltelijke schaduw van mijn Oost-Indische kers en bessenstruiken.

Zuid en Oostkant

Mijn tuin is langs achter omgeven door weides en het onkruid dringt langs deze kanten mijn tuin binnen. Boterbloemen, distels en brandnetels staan te dringen om mijn tuin binnen te vallen.

Na herhaaldelijk deze invasie bestreden te hebben door alles uit te trekken, heb ik langs de rand Smeerwortel (Symphythum uplandicum) geplant.

Deze plant heeft enorm veel functies zoals het losmaken van de grond, het bovenhalen van voedingsstoffen, …

De reden waarom ik hem heb geplant is om het onkruid dat binnenkomt te onderdrukken. De smeerwortel vormt een fysieke barrière tegen boterbloemen, grassen, brandnetels, … Door zijn dichte, krachtige groeiwijze en dikke wortels is hij moeilijk te beconcurreren. Eens gevestigd geraakt geen onkruid voorbij een rij smeerwortel.

De bladeren kunt u bovendien regelmatig afsnijden zonder de plant te schaden. Deze zijn zeer rijk aan voedingsstoffen en kunt u zo op bedden van aardappelen, tomaten en andere planten leggen als meststof. Ze gaan traag verteren en zo geleidelijk meststoffen vrijgeven!

In de hoek heb ik ook een groep Hemerocallis gezet. Deze houden het onkruid ook goed tegen eens ze dichtgegroeid zijn. Als beloning geven ze prachtige bloemen die bovendien nog eetbaar zijn.

Deze planten blijven redelijk laag. Langs deze kant (zuid en zuid-oost) komt niet zoveel wind en de wind die er soms  is, is warme wind die wordt opgevangen door de barrières van bramen, frambozen, bessenstruiken en oost-indische kers. Hierdoor wordt een warm micro-klimaat gevormd.

Planten als rand

Planten als rand van uw moestuin hebben veel voordelen. Uit de vorige paragrafen is duidelijk gebleken dat ze gebruikt worden als bescherming tegen wind, bescherming tegen onkruid en bovendien vruchten, eetbare bloemen en blad en bemesting leveren. Daar bovenop zijn randen visueel mooi en ideaal om een micro-klimaat te vormen, wat belangrijke voordelen heeft in de groentetuin.

Een ander belangrijk voordeel waar ik het nog niet over gehad heb, is het aantrekken van nuttige insecten. Deze planten bloeien en geven voedsel voor insecten en vogels, bieden plaats voor overwinterende insecten, bieden schuilplaatsen voor deze insecten in de lente en zomer.

Kortom deze randen creëren een habitat voor nuttige insecten. En deze nuttige insecten zijn van cruciaal belang in een natuurlijke tuin waar u door de natuur te helpen plagen gemakkelijk kunt vermijden.

Conclusie

Dit is in het kort een uitleg over de structuur van mijn eigen natuurlijke moestuin en de redenen waarom ik welke dingen gedaan heb.

Ik zou hier nog vele pagina’s over kunnen uitweiden, maar het belangrijkste is dat u begrijpt dat alles een reden heeft in de tuin.

Dat alles meerdere functies heeft en dat combinaties dikwijls ook grote voordelen hebben zodat 1 + 1 niet gelijk is aan 2 maar 3 of 4 wordt.

Door zulke dingen toe te passen in uw tuin, laat u een groot deel van het werk opknappen door de natuur en wordt uw werk in de tuin lichter en plezanter.

Ipv constant te vechten tegen gras, boterbloemen en netels lost de smeerwortel dit op voor mij. Als surplus levert ze mij een ideale basisstof voor de composthoop, meststof om bij de planten te leggen, verbetert mijn bodem, trekt nuttige insecten aan, …

Elke tuin is anders gelegen, heeft andere problemen en moet dan ook anders ingevuld worden.

Belangrijk hierbij is dat u goed observeert en zo probeert bij het aanleggen met zoveel mogelijk zaken rekening te houden.

U zult hier later alleen maar meer voordeel uit halen.

 

 


Bent u hier terecht gekomen via Google, een link van een vriend of via een mail?

Als je op een natuurlijke en gezonde manier groenten wilt kweken, aarzel dan niet, schrijf je in voor mijn nieuwsbrief en krijg elke 2 weken een uitgebreid artikel GRATIS in uw mailbox: Inschrijven voor de Natuurlijke Moestuin nieuwsbrief.

Twijfel je nog?

Lees nog enkele artikels over de Natuurlijke Moestuin: Begin uw eigen échte Natuurlijke Moestuin met mijn tips!