Mulchen: 3 Belangrijke Tips voor de Natuurlijke Tuin.

Fabeltjes over houtsnippers

Fabeltjes over houtsnippers

1.Fabeltjes over houtsnippers

Allereerst zou ik graag een fabeltje uit de wereld willen helpen. Er zijn al verschillende mensen geweest die mij een berichtje sturen met de opmerking dat houtsnippers slecht zijn in een moestuin. Ze zorgen er immers voor dat de beschikbare stikstof in de grond gebruikt wordt voor de vertering van de houtsnippers en niet voor de groei van de planten.

Even uitgelegd:

Voor wie niet goed begrijpt wat de vorige paragraaf juist betekent, hier volgt een uitgebreidere uitleg: het bodemleven is enorm belangrijk en is eigenlijk de voedingsstoffenleverancier van de planten. Het is door een divers en rijk bodemleven dat uw bodem zijn goede eigenschappen krijgt en uw planten hun broodnodige voedingsstoffen.

Het bodemleven leeft van organische stof (zoals houtsnippers) en zal bij een betere voorziening van hun voedsel zich sterk uitbreiden. Voor de groei van bacteriën, schimmels, platwormen, … is er naast koolstof echter ook stikstof nodig, dezelfde stikstof die planten gebruiken om te groeien. Wanneer er een geleidelijke opbouw van de bodemorganismen is dan blijft er voldoende stikstof over voor de planten en is er geen probleem.

Wanneer er echter ineens grote hoeveelheden organisch materiaal met veel koolstof en weinig stikstof (zogezegd bruine materialen zoals stro, houtsnippers, …) worden toegevoegd, dan vermenigvuldigt het bodemleven zich heel snel want ze krijgen heel veel voedsel. Tijdens deze groei breken de beestjes de organische stof af en gebruiken zo alle koolstof en stikstof. Omdat er echter meer koolstof dan stikstof voorkomt, is er een stikstoftekort. Om dit onevenwicht te herstellen, halen deze organismen de stikstof waar ze wél voorradig is, namelijk uit de bodem. Hierdoor vinden plantwortels weinig stikstof en ontstaat er een stikstofgebrek.

Dit gebeurt echter enkel wanneer de houtsnippers worden ondergewerkt en vermengd in de bodem!

Waarom adviseer ik u dan om houtsnippers te gebruiken?

In de situatie van de Natuurlijke Moestuin is het effect van houtsnippers in de tuin juist helemaal tegenovergesteld en stimuleren deze houtsnippers naast het bodemleven ook de aanvoer van voedingsstoffen, waaronder stikstof.

Wanneer u naar de natuur kijkt, ziet u dat ze overal een strooisellaag vormt. Afstervende en verterende plantendelen vallen op de bodem en vormen zo een beschermende laag – de strooisellaag – die vergelijkbaar is met de mulchlaag in uw tuin.

Omdat we niet spitten blijft al dit organisch materiaal, al dit voedsel voor het bodemleven, boven de grond. Hier trekt het een massa bacteriën, schimmels, mijten, aaltjes, springstaarten, … aan die zich geweldig in hun sas voelen in deze vochtige laag, rijk aan voedingsstoffen. Door het onevenwicht tussen koolstof en stikstof wordt alle stikstof die vrijkomt uit de vertering van de houtschors direct gebruikt voor de groei van het bodemleven. Maar er wordt geen extra stikstof uit de bodem gehaald. Bacteriën en schimmels zijn immers weinig mobiel over langere afstanden (cm’s) en kunnen dus enkel voedingsstoffen opnemen die plaatselijk beschikbaar zijn.

Sterker nog, deze strooisellaag zorgt onrechtstreeks zelfs voor een verrijking aan stikstof, al is het wel over een langere periode. Eens een groot deel van het organisch materiaal verteerd is, daalt de hoeveelheid bodemleven en wordt zo een deel van de stikstof terug vrijgesteld.

Conclusie:

Houtsnippers NIET onderwerken, enkel gebruiken als mulch geeft het bodemleven een ferme boost en zorgt over een langere periode voor extra voedingsstoffen.

Indien u twijfelt aan het effect van een laag houtsnippers als mulch (en teeltgrond) dan moet u zeker volgende video bekijken: Back to Eden

Onkruiddoek als bodembedekking?!

Onkruiddoek als bodembedekking?!

2. Onkruiddoek als bodembedekking?!

Wat mij erg stoort is dat ik soms ergens lees dat men het gebruik van onkruiddoek als permanente bodembedekking stimuleert – zelfs op websites over natuurlijk tuinieren!

Plastic is een grote NEE voor verschillende redenen, allereerst al omdat het geen natuurlijk materiaal is en ten tweede omdat het langzaam afbreekt en zo allemaal kleine fragmenten plastic achterlaat in de bodem.

Ook water wordt nooit zo goed opgenomen door een bodem die bedekt is met plastic. Zelfs al is de doek waterdoorlatend, er stroomt tijdens een regenbui altijd een groot gedeelte water af dat dus niet bij de plantenwortels geraakt en ergens anders voor erosie en wateroverlast zorgt.

Maar de belangrijkste reden is eigenlijk het effect op het bodemleven. Bij een organische bedekking wordt het bodemleven (noodzakelijk voor gezonde planten) enorm gestimuleerd. Wanneer u een bodem bedekt met een plastic, dan sluit u het bodemleven helemaal af van het organische materiaal dat er valt. De plastic-bedekking zorgt voor een geleidelijke verarming van de bodem, na enkele jaren heeft u een arme, dode bodem waar uw groenten slecht op gaan groeien!

Conclusie:

Gebruik als mulch altijd organische materialen! Zo heeft u alle voordelen van een bodembedekking.

 

Zoveel voordelen aan Smeerwortel

Zoveel voordelen aan Smeerwortel

3. Zoveel voordelen aan Smeerwortel

Symphytum oftewel Smeerwortel is een heel belangrijke plant in de natuurlijke moestuin. Er zijn heel veel voordelen verbonden aan het gebruik van smeerwortel, zeker wanneer u op natuurlijke, gezonde en arbeidsarme manier wilt tuinieren.

De voordelen – zelfs niet alle! – op een rijtje:

  1. Waar Smeerwortel groeit, groeit niets anders. Smeerwortel vormt een perfecte barrière en kan langs bedden en paden geplant worden om onkruid tegen te houden. (levende mulch)
    n
  2. Smeerwortel heeft een heel uitgebreid, diepgaand wortelstelsel. Het verspreidt zich en verbetert zo de grondstructuur. De wortels gaan diep naar beneden en kunnen zo compacte, verdichte grond losmaken.
    n
  3. Met de diepe wortels komt nog een andere heel belangrijke functie van smeerwortel naar voren: mineralenaccumulator. De plant is uitermate goed in het ophalen van mineralen uit de diepte en deze via zijn blad ter beschikking te stellen van de bodem. Hierdoor wordt de bovenste laag van de bodem constant verrijkt met mineralen.
    n
  4. Het blad van Smeerwortel is door zijn rijkdom aan mineralen ideaal om te mulchen. De plant groeit hard en kan zo’n 3 à 4 keer op een jaar worden teruggemaaid. Het blad kan dan als mulch gebruikt worden op de groentebedden. (dode mulch)
    n
  5. De bladeren zijn ook een uitstekende toevoeging aan de compost. Ze werken als activator en zorgen dat de composthoop sneller start met zijn opwarming en verwerking. Ook door zijn rijkdom aan mineralen is het blad van de Smeerwortel een waardevolle toevoeging aan en verbetering van de compost.
    n
  6. Smeerwortel is ook belangrijk voor nuttige bestuivers. De bloemen trekken vooral bijen maar ook andere bestuivers aan.
    n
  7. De grond onder Smeerwortel is altijd heel luchtig. Dit komt omdat de plant gigantisch goed is voor het bodemleven. De hoge aanwezigheid van bacteriën trekt op zijn beurt regenwormen aan in grote hoeveelheden. Deze maken, samen met al het andere bodemleven, bodems losser en verbeteren de bodemstructuur.
    n
  8. Andere namen voor Smeerwortel zijn Heelwortel en Heelbeen. De reden hiervoor is het uitwendige gebruik bij breuken. Veel meer informatie hierover vindt u op de site van Annetanne: Smeerwortel
    n
  9. Overwinteringsplant voor nuttige insecten zoals spinnen.
    n
  10. Smeerwortel trekt ook nuttige insecten aan, met een voorkeur voor sluipwespen en spinnen.

Wel is het belangrijk om de juiste soort Smeerwortel te planten. Er bestaan vele soorten, de beste voor toepassing in de tuin is echter Symphytum uplandicum. De soort groeit hard, heeft alle voordelen van Smeerwortel maar verspreidt zich niet gemakkelijk via zaad. Hierdoor kan de plant redelijk gemakkelijk onder controle gehouden worden. Dit in tegenstelling tot bv. Symphytum officinale. Dit is de inheemse soort, maar die maakt veel minder blad aan en is ook daarom niet zo geschikt.

Verschillende punten hebben een rechtstreeks belang voor het gebruik van Smeerwortel als levende mulch (de plant) of als ‘dode’ mulch (de afgesneden bladeren).

Wanneer u Smeerwortel gebruikt als levende mulch dan verbetert deze de grond oppervlakkig maar ook op grote diepte. Hij maakt de grond losser en verrijkt de bovenste laag door mineralen uit de diepte naar boven te halen. Door deze verrijking en het aanbrengen van veel organische stof (de bladeren die afsterven in de winter) wordt het bodemleven enorm gestimuleerd. Dit merkt u wanneer u rond een Smeerwortelplant in de grond woelt: het is een kruimelige, losse, licht vochtige grond, ideaal voor in te planten en te kweken. Ook werkt het onkruidonderdukkend, dus u moet niet meer wieden!

De bladeren zijn heel rijk aan kalium, wat belangrijk is voor de vruchtvorming en dus zeker belangrijk in de moestuin. Omdat de plant zo diep wortelt, zijn de bladeren ook rijk aan sporenelementen die misschien niet meer aanwezig zijn in de toplaag. HIerdoor gaan de planten die de smeerwortelbladeren als mulch krijgen dubbel profiteren:

  • geen onkruid
  • extra (natuurlijke) bemesting kalium
  • extra (natuurlijke) bemesting met sporenelementen
  • bescherming van de grond tegen weersomstandigheden
  • stimuleren van bodemleven
  • verbeteren van de grondstructuur, waterhuishouding, …
  • ….

U merkt het, deze plant is een absolute must in een moestuin. Ik vind het trouwens heel verwonderlijk dat 1 enkele plant, 1 enkele ingreep in uw tuin (mulchen) zo’n grote invloed kan hebben op zoveel verschillende aspecten van het tuinieren. Mulchen zorgt immers voor een gemakkelijkere tuin (geen onkruid, niet spitten), verbetert het bodemleven fenomenaal met als gevolg een ideale structuur na enkele jaren. Dit resulteert dan weer in een vermindering van ziekten en plagen, gezondere groenten en meer tuinplezier.

Mulchen vormt echt een cruciaal onderdeel van een Natuurlijke Moestuin!

 


Bent u hier terecht gekomen via Google, een link van een vriend of via een mail?

Als je op een natuurlijke en gezonde manier groenten wilt kweken, aarzel dan niet, schrijf je in voor mijn nieuwsbrief en krijg elke 3 weken een uitgebreid artikel GRATIS in uw mailbox: Inschrijven voor de Natuurlijke Moestuin nieuwsbrief.

Twijfel je nog?

Lees nog enkele artikels over de Natuurlijke Moestuin: Begin uw eigen échte Natuurlijke Moestuin met mijn tips!