Mulchen beschermt uw bodem en het bodemleven!

Mulchen beschermt uw bodem en het bodemleven!

Mulchen beschermt uw bodem en het bodemleven!

Wanneer u kijkt naar de natuur dan zult u merken dat de bodem altijd bedekt is. Nergens gaat u kale grond vinden. Wanneer ergens door brand, vulkaanuitbarstingen, grondverschuivingen of weet ik waarom grond bloot komt, stelt de natuur alles in het werk om deze zo snel mogelijk terug te bedekken.

Deze vrije grond wordt onmiddellijk bedekt door pioniersvegetatie, planten die wij dikwijls ‘onkruid’ noemen. Nochtans heeft dit onkruid hier – en vaak ook in andere gevallen – een belangrijke functie.

Ik heb ergens eens gelezen dat u onkruid kun vergelijken met een korst op een wonde.

Wanneer u zich snijdt of schaaft, komt er snel een korstje op de wonde om deze af te schermen. Zo ook komt er op een open plek direct onkruid om de grond en het bodemleven te beschermen. En net zoals uw korst er na een tijdje afvalt wanneer de huid hersteld is, zo zal ook het onkruid verdwijnen en komt de oorspronkelijke vegetatie terug.

Maar waarom huivert de natuur bij het zien van naakte grond? Waarom stelt ze alles in het werk om deze zo snel mogelijk dicht te laten groeien?

Vele functies

In een bos is de grond altijd heel zacht, veerkrachtig en vochtig. Dit komt omdat er elk jaar een dik pak bladeren naar beneden valt. Daar blijft het liggen en geleidelijk aan verteren bodemorganismen dit organische materiaal. Deze laag noemt men de strooisellaag.

Maar deze strooisellaag komt niet enkel in het bos voor. Onder elke plant, struik of boom wordt er door het jaarlijkse organische afval van de planten een strooisellaag opgebouwd. En deze strooisellaag heeft verschillende functies en voordelen.

Bescherming tegen erosie

Allereerst beschermt de strooisellaag (mulchlaag in de moestuin) de grond en het bodemleven tegen de weersomstandigheden. Dikke regendruppels worden verdeelt in vele kleine druppels en de kracht van het neervallen wordt gebroken. Hierdoor is er geen dichtslemping en erosie.

Verslemping is het dichtslaan van de bodem onder druk van de regen. De regendruppels spatten open op de grond en breken grondaggregaten open. Deze gronddeeltjes verspreiden zich en alle poriën worden zo opgevuld. Het water kan niet meer opgenomen worden in de bodem en stroomt van het veld af of blijft wekenlang staan.

Het afstromende water neemt de bovenste vruchtbare grond mee en het veld verarmt. Na enkele jaren kan zo alle vruchtbare grond van een veld zijn verdwenen waardoor de opbrengsten drastisch dalen.

Stilstaand water sluit de bodem af van zuurstof waardoor alle bodemleven onder zulke grote plassen afsterft. U moet maar eens op een veld dat lang heeft ondergestaan een put graven. De grond stinkt naar rot en bederf en heeft niet de typische geur van vruchtbare grond (= bosgeur).

Het tegenovergestelde is een bodem die bedekt is met mulch. Hier breken de regendruppels op het organische materiaal en wordt het water beter opgenomen door de bodem en niet afgevoerd over het oppervlak. Het water krijgt tijd om te infiltreren doorheen de mulchlaag: een deel wordt vastgehouden door het organische materiaal, een deel zinkt traag in de bodem weg waar het nog lang beschikbaar blijft voor de planten.

Bescherming tegen extreme temperaturen

De laag organisch materiaal beschermt ook tegen de koude. Wanneer blote grond aan koude wordt blootgesteld gaat het bodemleven dat hoofdzakelijk in de bovenste 10 – 15 cm zit het zwaar te verduren krijgen. En niet alleen bij koude temperaturen, maar ook bij hoge temperaturen in de zomer gaat de bodemactiviteit drastisch verminderen.

De mulchlaag beschermt tegen deze extreme temperaturen en houdt zo de temperatuur veel constanter.

Er is nog een andere manier waardoor een mulchlaag de temperatuur kan beïnvloeden. Doordat deze laag veel organisch materiaal bevat, gaat ook het bodemleven enorm gestimuleerd worden. Dit bodemleven zet het organische materiaal om naar humus en verbruikt hierbij energie.

Een restproduct van dit proces is warmte. Net zoals een composthoop opwarmt (tot 65°C) door de activiteit van micro-organismen, gaan deze organismen in de mulchlaag ook voor een temperatuursverhoging zorgen. Het zal niet in de orde zijn van de hitte van een composthoop maar kan toch belangrijk zijn wanneer er nachtvorst is in de lente. Deze extra warmte kan dan het verschil betekenen tussen leven en dood.

Bescherming tegen droogte

Ook hier werkt een mulchlaag op verschillende manieren om droogte in de bodem te voorkomen, zelfs in de zomer wanneer het soms lang niet regent.

  1. Organisch materiaal in de grond

Doordat u via constant mulchen veel organisch materiaal toevoegt aan de bodem, wordt de bodem veel rijker aan humus. En het is deze humus die water kan opnemen en vasthouden. Hoe meer humus en organische stof in de bodem, hoe beter de bodem water opslaat. Dit water kan dan worden afgegeven in drogere periodes.

Een bewijs voor het belang van organische stof in de bodem werd deze zomer geleverd in Amerika. Daar heeft men de droogste zomer gehad in 50 jaar. Traditioneel gekweekte gewassen stierven massaal af door de langdurige droogte, bij de biologische boeren had men slechts beperkte productieverliezen.

Ook een dertig jarig onderzoek van het ‘Rodale Institute’ kwam tot de conclusie dat biologische landbouw in droge jaren veel rendabeler is dan gangbare landbouw. Meer info: Verslag Rodale Institute

  1. Organisch materiaal op de bodem

Wanneer u al een moestuin heeft en op blote aarde teelt, dan kent u dit beeld: gebarsten grond in kleigronden of een zandbak op zandgronden. Beide zijn een slecht teken en de bodemstructuur, -fauna en -flora leiden eronder. Grond die volledig is uitgedroogd neemt bovendien heel slecht water op, bij een hevige regenbui in de zomer zal het grootste deel van het broodnodige water dan ook afstromen.

De mulchlaag beschermt de grond tegen de stralen van de zon. Dit zorgt ervoor dat de structuur van de bodem behouden blijft, samen met het bodemleven.

In de grond is er altijd een hoge luchtvochtigheid, rond alle grondpartikels zit een dun laagje water. Dit is een vereiste voor het bodemleven. Wanneer nu bij lange droogte in de zomer de grond volledig uitdroogt (de bovenste 5 – 10 cm) gaat er massaal veel bodemleven verloren. Gemulchte bodems hebben dit probleem niet, ze ondervinden juist het tegenovergestelde effect.

Doordat de bodem wordt afgeschermd met mulch, droogt enkel een laagje mulch uit, de bodem net onder de mulch blijft vochtig. De verdamping van water uit de grond is miniem, het bodemleven blijft zeer actief in de bovenste grondlaag.

Gemulchte bodems rijk aan organische stof kunnen zo droge periodes in de zomer gemakkelijker overbruggen, zonder dat we duur kraantjeswater moeten verspillen om onze groentetuin te redden.

Een mulchlaag is een belangrijk onderdeel van de Natuurlijke Moestuin

De beschermende functie van een mulchlaag is heel belangrijk en cruciaal in het opzetten van een Natuurlijke Moestuin. Doordat de grondtemperatuur constanter is zullen de plantwortels zich beter ontwikkelen. Het bodemleven ondervindt veel minder last van de weersomstandigheden. Hierdoor krijgt u veel meer hulp van dit bodemleven met een betere grondstructuur, verluchting en waterhuishouding als gevolg.

Ook het stress-niveau van de planten blijft laag omdat de bodemtemperatuur en de watervoorziening constant blijven. En stress-arme planten betekent sterke, gezonde planten.

Hierdoor kan uw plant veel beter standhouden tegen ziekten en plagen, gaat zij constanter groeien en meer opbrengst opleveren.

Nog veel meer functies

Een mulchlaag heeft nog heel veel andere voordelen, waarbij voor de meeste mensen het tegenhouden van onkruid de belangrijkste reden is.

Ook het aanleveren van voedingsstoffen, het stimuleren van het bodemleven en het verbeteren van de waterhuishouding zijn belangrijke voordelen van mulch. Maar dit is voorzien voor volgende brochure.

 

Samenvatting

De natuur bedekt blote grond zo snel mogelijk.

Ook u moet dit doen in de Natuurlijke Moestuin want dit heeft veel voordelen:

  • Beschermende functie:
      • voorkomt erosie
      • waterdoorlaatbaarheid van de grond
      • beschermd tegen extreme temperaturen
      • beschermd tegen uitdrogen
      • houdt water beter vast voor in droge periodes
  • Planten groeien beter doordat:
      • bodemtemperatuur blijft constanter (beter voor wortels)
      • plant ondervindt minder stress (is sterker)

 

 

 


Bent u hier terecht gekomen via Google, een link van een vriend of via een mail?

Als je op een natuurlijke en gezonde manier groenten wilt kweken, aarzel dan niet, schrijf je in voor mijn nieuwsbrief en krijg elke 3 weken een uitgebreid artikel GRATIS in uw mailbox: Inschrijven voor de Natuurlijke Moestuin nieuwsbrief.

Twijfel je nog?

Lees nog enkele artikels over de Natuurlijke Moestuin: Begin uw eigen échte Natuurlijke Moestuin met mijn tips!