Randen op alle niveau’s

Randen op alle niveau's

Randen op alle niveau’s

In de vorige nieuwsbrief heb ik u een eerste keer laten kennismaken met het belang van randen. Randen zijn heel belangrijk in een natuurlijke tuin omdat er heel veel mogelijkheden en levenskansen worden gecreëerd door deze randen.

Nu lijkt het misschien alsof u rond uw stuk grond een brede haagkant moet zetten, overal poelen moet aanleggen en bomen moet planten. Maar randen moeten niet groot zijn, ook op kleine schaal, in een kleine tuin kunt u al vele randen integreren en de aanwezigheid en activiteit van organismen en energie sterk verhogen.

Een inleiding op wat randen zijn en waarom deze belangrijk zijn in de Natuurlijke Moestuin, kunt u hieronder beluisteren. Het is een fragment uit de workshop ‘Voedsel Kweken’:

In deze nieuwsbrief gaan we enkele eenvoudige randen bekijken die iedereen gemakkelijk kan aanleggen in zijn tuin en die veel voordelen opleveren, zowel voor u als voor de natuur.

Insectenhotel

Insecten zijn heel belangrijk in uw tuin, u gaat immers met hen samenwerken om uw groenten te kweken.

Om te beginnen zijn er al veel meer goede, nuttige insecten dan slechte plaaginsecten. Het stimuleren van de aanwezigheid van insecten in uw tuin, gaat dus enkel voordelen hebben. In een kleine tuin is het echter niet vanzelfsprekend om via houtkanten, struikgewas en verwilderde stukken nuttige insecten aan te trekken.

Een oplossing hiervoor is het installeren van een insectenhotel. Op deze manier kunt u op een kleine oppervlakte veel nuttige insecten aantrekken, en door uw hotel juist in te richten ook een grote diversiteit aan insecten krijgen.

Allereerst denkt iedereen natuurlijk aan wilde bijen, maar ook pissebedden, lieveheersbeestjes, vlinders, duizendpoten, oorwormen, hommels, … maken gebruik van het hotel. Zeker in de winter wanneer de voorzieningen in onze moderne, strakke, opgekuiste tuinen beperkt zijn, zullen deze insecten er dankbaar gebruik van maken.

 

Een andere manier om deze insecten te helpen is het planten (zaaien) van bloemen zoals kaardebol of stalkaars. De bedoeling is om enkele planten in bloei te laten komen en deze de hele winter te laten staan. Ze vormen een voedselbron voor vogels en insecten en de kleine zaadhulsjes van de stalkaars vormen perfecte overwinteringsplaatsen voor vele insecten.

Takkenril

Een andere rand die in elke natuurlijke tuin aanwezig moet zijn, is een takkenril. In het geluidsfragment hierboven legt mijn moeder uit wat het juist is.

  • Er zijn vele voordelen aan een takkenril:
  • Gemakkelijke manier om uw snoeihout te verwerken
  • Natuurlijke afsluiting in de tuin of van de tuin
  • Voor vogels en zoogdieren biedt een takkenril een goede nest-, voedsel- en schuilgelegenheid
  • Amfibieën en reptielen vinden er een plek om te overwinteren
  • Ook paddenstoelen, varens en andere plantensoorten vinden er een uitstekend onderkomen
  • Zelfs enkele vlindersoorten zetten hun eitjes af op dood hout
  • Heel veel insecten maken gebruik van de beschermde plekjes in de takkenril om te schuilen.

U kunt door de ligging van uw takkenril strategisch te kiezen een beetje bepalen welke inwoners u gaat krijgen:

  • Naast een houtwal: winterkoning en wezel
  • Langs een bosrand: ringslang
  • Bij een poel: gewone pad, kamsalamander en boomkikker
  • Langs een sloot: heggenmus, waterspitsmuis en hermelijn
  • Dichtbij huis of een schuur: egel en huismus.

Een takkenril biedt onmiddellijk een habitat met een grote diversiteit aan dieren en is eigenlijk een essentieel onderdeel van een natuurlijke tuin, zelfs indien uw tuin klein is. U kunt een kleine takkenril aanleggen en zo toch heel veel voordelen meepikken van de verhoogde diversiteit en aanwezigheid van insecten, zoogdieren en vogels in de tuin.

Organische lijnen om te zaaien

Op een nog lager niveau vormen de organische lijnen waarin u zaait ook belangrijke randen.

Naast het feit dat zaaien volgens golvende lijnen veel natuurlijker is, geeft het nog verschillende andere voordelen:

  • het creëren van randen zorgt voor een grotere diversiteit
  • door de golvende beweging is het veel eenvoudiger om op de juiste manier planten te combineren (meer informatie)
  • de oppervlakte van een bed wordt veel efficiënter gebruikt

De bedden in de tuin zijn onderverdeeld in kleinere stukken, wat we eilanden noemen. Een standaard-eiland en zijn zaai- en plantlijnen zien er als volgt uit:

organische-lijnen

Smeerwortel als rand

Een heel belangrijke plant voor de natuurlijke (moes)tuin is de smeerwortel. (Bijna) Ontelbaar zijn de voordelen, als rand is vooral de groeikracht en zijn ondoordringbaarheid belangrijk.

De overgang tussen de moestuin en een gazon, tussen de buur en uw groentebedden of zoals bij mij tussen een verwilderde weide en mijn moestuin vormt dikwijls een probleem. Grassen, boterbloemen, brandnetels en andere agressievelingen willen constant uw vruchtbare grond inpalmen en staan elk jaar opnieuw te dringen aan de randen.

Om ervoor te zorgen dat u geen betonplaten of een pad moet leggen dat weinig functie heeft voor de rest, kunt u best een rij smeerwortel zetten. Deze plant gaat u het eerste jaar wat moeten helpen door de grond er rond te bedekken, maar daarna gaat hij snel dichtgroeien. Hij sluit door zijn vroege, snelle groei de bodem goed af, ook onder de grond komen andere onkruiden er niet door.

Een verdwaalde grasspriet of een uitloper van een boterbloem wilt er wel eens doordringen, maar over het geheel gezien vormt deze smeerwortel een perfecte barrière tegen indringende planten. Maar nu u deze plant heeft staan, kunt u hem ineens ook voor veel andere einddoelen gebruiken en dat is juist het mooie aan deze plant.

De snelgroeiende bladeren leveren een ideale mulch voor op de bedden, ze vormen ook goede grondstof voor de composthoop. Snijdt u de bladeren er niet af, dan komt er een overvloed aan bloemen aan de plant, uitermate geliefd door bijen!

Deze plant is dus een noodzaak in uw tuin en vervult vele functies!

Mulchlaag als overgangszone

De belangrijkste rand die er in uw moestuin is, is uw grond. Nu springen we enkele nieuwsbrieven terug waar we gezien hebben dat de bodem het begin is van een succesvolle moestuin.

Aan en in de grond komen de 4 elementen samen: zon, aarde, water en lucht. Maar zoals ik in de vorige nieuwsbrief al verteld heb, is het de overgangszone die het rijkste is, die de grootste diversiteit geeft.

Daarom is er in de natuur ook nooit blote aarde, dit is als een bos zonder struikgewas en een rivier die niet meandert. Er moet altijd een rand, een overgangslaag zijn en dit is de mulchlaag.

In een bos is dit de strooisellaag, in een weide is dit een laag afstervend organisch materiaal tussen het gras, in uw tuin is dit een laag stro, compost of houtsnippers. Deze mulchlaag vormt de ideale zone voor bodemorganismen. Alles is er immers aanwezig: vocht, voedsel en warmte. Ook hier zien we dat zowel bodem-organismen, organismen die bovenop de bodem leven – bv. vogels – én organismen die enkel in een strooisellaag leven hier voorkomen.

Deze grote diversiteit aan insecten, aan micro-organismen en dieren zorgt ervoor dat u een perfecte bodem krijgt, zonder plaagproblemen en zonder meststofgebrek.

En dat allemaal zonder hard te moeten werken 🙂 .

 


Bent u hier terecht gekomen via Google, een link van een vriend of via een mail?

Als je op een natuurlijke en gezonde manier groenten wilt kweken, aarzel dan niet, schrijf je in voor mijn nieuwsbrief en krijg elke 3 weken een uitgebreid artikel GRATIS in uw mailbox: Inschrijven voor de Natuurlijke Moestuin nieuwsbrief.

Twijfel je nog?

Lees nog enkele artikels over de Natuurlijke Moestuin: Begin uw eigen échte Natuurlijke Moestuin met mijn tips!