Randen en planten

Randen en planten

Randen en planten

In de vorige nieuwsbrieven heb ik reeds het belang van randen aangehaald. Randen zijn werkelijk een cruciaal onderdeel van de natuurlijke moestuin. Maar het is niet altijd een gemakkelijke keuze die u moet maken, want randen nemen ook plaats in waar u anders groenten kunt kweken.

Zeker in kleinere tuinen waar de moestuin waarschijnlijk al overvol staat, is het niet evident om een takkenril aan te leggen, om haagkanten te laten groeien, een poel aan te leggen, … kortom, om kostbare plaats ‘af te nemen’ van het groentegedeelte.

Maar randen bestaan er op alle niveaus en leveren heel veel voordelen. Ook in kleinere tuinen kunt u met behulp van planten extra randen creëren en zo de diversiteit en wisselwerking in uw tuin sterk verhogen.

Deze planten nemen weinig plaats in, hebben allemaal een visuele functie met daarbij nog verschillende andere voordelen. Hieronder volgen enkele voorbeelden.

Bessenstruiken en ander kleinfruit

Bessenstruiken, frambozen, braambessen, … worden in de eerste plaats gezet voor het kleinfruit dat er in de zomer aankomt. Meestal wordt er een apart stuk van de tuin gereserveerd waar alle soorten kleinfruit mooi bijeen staan.

Men kan echter de bessenstruiken verschillende andere functies geven door ze op welbepaalde plaatsen te zetten. Dit geldt ook voor de kleinfruitsoorten die aan draad worden gekweekt zoals frambozen, taybes, braambes, …

In plaats van een draad te zetten als afsluiting tussen de moestuin en de rest van de tuin, kunt u net zo goed een rij bessenstruiken zetten. Visueel is het veel mooier, maar ook naar het vormen van een micro-klimaat is het veel beter.

De wind wordt gebroken en naar boven gestuwd waardoor de groenteplanten wat warmer staan en de kleine, jonge plantjes beschut zijn tegen koude en/of sterke winden.

Wanneer u niet veel ruimte heeft, gaat u voor een draad met frambozen, braambessen of iets vergelijkbaars. Deze geven op een zeer beperkte ruimte veel opbrengst, wanneer u ook nog de oogstperiodes van de soorten afwisselt, kunt u zo een hele zomer fruit hebben op enkele meters moestuin.

Zeker frambozen en in mindere mate braambessen en taybessen sluiten de ruimte ook goed af in de lente waardoor er een beter micro-klimaat ontstaat. Frambozen sluiten het best af in het groeiseizoen, taybessen en braambessen geven een betere beschutting vanaf de tweede helft van het jaar en tijdens de winter, zeker als u ze pas in de lente gaat snoeien.

Een afbakening van een tuin met levende planten die dan ook nog bloemen en fruit voortbrengen is veel mooier en natuurlijker dan een groene Bekaert draad.

Maar we zijn er nog niet. Deze rijen struiken of fruit aan draad geven ook ruimte voor dieren. Vele vogels komen gevallen fruit oppikken, de mulchlaag onder fruitstruiken is een drukbezochte plaats voor allerhande insectensoorten. Deze struiken vormen ook een uitvalsbasis voor natuurlijke vijanden om snel mogelijke problemen in de moestuin direct in de kiem te smoren.

Verschillende soorten bodembedekkers

Er zijn heel veel soorten bodembedekkers die bruikbaar zijn in de natuurlijke moestuin, dus u kunt voor elke plaats en doel wel de geschikte soort vinden.

Bosaardbeien

Bodembedekkers worden zo genoemd omdat het planten zijn die heel goed en meestal ook snel de bodem dichtgroeien waardoor er geen onkruid kan doorkomen. Zo kunt u bv. fruitbomen zetten aan een draad en de ruimte eronder laten dichtgroeien door bosaardbeien.

De bomen moeten enkel in de winter en een beetje in de zomer gesnoeid en verzorgd worden. Wanneer de vruchten rijp zijn moet er dan ook nog geplukt worden. Maar veel betreding is er niet onder en rond de fruitbomen, de bosaardbeien kunnen deze vorm van betreding best verdragen.

U slaat verschillende vliegen in 1 klap hiermee. De bodem blijft onkruidvrij eens de aardbeien de grond hebben dichtgegroeid. De bosaardbeien zijn doorlevend en blijven dus elk jaar bloeien en aardbeien opleveren. Een groot deel van het loof sterft elk jaar af en wordt ter plaatse gecomposteerd. Hierdoor wordt de bodem onder de aardbeien elk jaar een beetje rijker aan humus. Na enkele jaren is de grond onder de aardbeien en de fruitbomen sterk gestegen in humusgehalte, met als gevolg een sterke stijging van de bodemactiviteit, wat de gezondheid van uw fruitbomen ten goede komt.

Klaver

Een andere manier om voordeel te halen uit bodembedekkers is het gebruik van klaver. Zeker soorten die in onze streken heel goed stikstof fixeren zijn ideaal. Wanneer u deze uitzaait, krijgt u een bed dat helemaal bedekt is, waar geen onkruid groeit. Heel arbeidsvriendelijk dus.

De klaver brengt actief stikstof in de grond, zodat de grond zonder extra bemesting jaar na jaar zeer vruchtbaar blijft. U kunt de klaver wat opentrekken en zo planten en zaaien. De klaver is eigenlijk een levende mulch die u nooit moet vernieuwen, opnieuw leggen of aanvullen. De bloeiende klaver is een zeer goede bron van voedsel voor bijen, wat in de huidige toestand van onze bijen zeker een pluspunt is.

De klaver biedt dus alle voordelen van mulchen, wat een zeer belangrijke rand is met zeer waardevolle eigenschappen voor de natuurlijke moestuin. Daarbuiten levert hij ook een zeer grote bijdrage aan de opbouw van de bodemstructuur en het bodemleven.

Ik moet hierbij wel vermelden dat ik hier enkel ervaring mee heb in theorie. Om het ook in praktijk te weten heb ik dit jaar een flink stuk ingezaaid met 2 soorten klaver: Alice en Barbian. Het idee erachter is goed en juist maar soms is het resultaat in realiteit helemaal anders. Uitsluitsel hierover zal pas binnen enkele jaren volgen :-).

Kruiden

Een soort planten die ook gigantisch veel voordelen oplevert tussen uw groenteplanten – zonder dat u veel opbrengst moet missen – zijn kruiden.

Net zoals bij het kleinfruit houden veel mensen kruiden en groenten gescheiden in een kruidentuin en een moestuin. Nochtans kan men deze 2 tuinen combineren en zo heel veel voordelen bekomen. Kruiden hebben dikwijls zeer specifieke sterke geuren, daarom zijn ze zeer effectief in het misleiden van plaaginsecten. De geur van het kruid overheerst en het zoekende plaaginsect wordt verward en vindt zijn voedsel niet of moeilijk.

Ook fungeren kruiden dikwijls als vanggewas, waarbij de luizen, rupsen of andere insecten eerst op het kruid komen zitten. Doordat zo de natuurlijke vijanden tijd krijgen om hun populatie op te bouwen voordat de plaaginsecten op de groenten komen, ontstaan er zelden problemen.

Ook blijkt uit recent onderzoek dat plantenwortels onderling allemaal verbonden zijn door schimmeldraden en dat deze schimmeldraden boodschappen overbrengen. Een plant die wordt aangevreten door een insect zal omringende planten waarschuwen waardoor zij al verschillende verdedigingsmechanismen in werking kunnen stellen.

Veel kruiden bloeien en zijn een lust voor het oog. Ook insecten zoals bijen, vlinders, vliegen, hommels, … zijn dikwijls fan van deze planten en komen in grote aantallen langs. Het aantrekken van deze bestuivers heeft dan weer voordelen voor verschillende groenten en fruit en leidt tot hogere opbrengsten.

Kruiden kunnen ook als mineraalpompen gebruikt worden. De overblijvende kruiden leven vele jaren en vormen in deze periode uitgebreide wortelstelsels die grote dieptes kunnen bereiken. Hier beschikken ze over mineralen waar éénjarige groenten nooit aan kunnen. Deze brengen ze naar boven en de mineralen belanden na vertering in de bovenste grondlaag waar ze beschikbaar komen voor de groenten.

Verschillende van deze kruiden hebben ook een werking tegen ziektekiemen, aaltjes en andere kwalijke bodemorganismen. Hierdoor wordt de grond gezond gehouden.

Oneindige variatie

Eigenlijk kunt u zo oneindig veel voorbeelden aanbrengen, u kunt constant experimenteren met het toevoegen van soorten en het uitbreiden van de randen. Randen zijn dikwijls lijnen of groepjes planten, maar kunnen ook afzonderlijke planten zijn.

Het feit dat de plant zorgt voor een ander habitat, voor een andere invulling maakt het tot een rand, een plaats waar er grote activiteit en diversiteit is. En dit is wat u moet hebben in uw moestuin. Geen monocultuur die heel gevoelig is voor de minste duw in welke richting dan ook.

Wat u moet hebben is een veelzijdig systeem waar er grote diversiteit en variatie is. Een systeem dat heel robuust is en klappen kan opvangen. Klappen zoals een extreem droge periode, een invasie van luizen in het voorjaar, massaal veel slakken in een natte periode in de lente of wat dan ook.

Door een grote diversiteit zijn er veel mogelijkheden om een probleem in uw moestuin op te lossen, zelfs – liefst – zonder uw tussenkomst. Vergelijk het met het volwassen worden van uw kinderen. Het verloopt met vallen en opstaan, ze moeten hun eigen fouten maken anders leren ze het nooit.

Hoe diverser en gevarieerder hun arsenaal van kennis en ervaring is, hoe beter ze gewapend zijn tegen de onverwachte wendingen in het leven.

In uw tuin is het net zo.

 


Bent u hier terecht gekomen via Google, een link van een vriend of via een mail?

Als je op een natuurlijke en gezonde manier groenten wilt kweken, aarzel dan niet, schrijf je in voor mijn nieuwsbrief en krijg elke 3 weken een uitgebreid artikel GRATIS in uw mailbox: Inschrijven voor de Natuurlijke Moestuin nieuwsbrief.

Twijfel je nog?

Lees nog enkele artikels over de Natuurlijke Moestuin: Begin uw eigen échte Natuurlijke Moestuin met mijn tips!